Prezentowana publikacja stanowi pierwsze tak szczegółowe i kompleksowe opracowanie dotyczące rozmieszczenia motyli dziennych w granicach administracyjnych Zielonej Góry. Autorzy podjęli się ambitnego zadania inwentaryzacji fauny na obszarze blisko 278 kilometrów kwadratowych, obejmując badaniami zarówno silnie przekształcone centrum, jak i cenne przyrodniczo tereny przyłączone do miasta w 2015 roku. Głównym celem projektu było stworzenie precyzyjnego obrazu aktualnego stanu populacji motyli, który posłuży jako fundament dla przyszłych działań ochronnych oraz monitoringu zmian zachodzących pod wpływem urbanizacji i przeobrażeń klimatycznych.
Intensywne prace terenowe realizowane w latach 2017–2023, uzupełnione o dane historyczne, pozwoliły na zgromadzenie niemal dziesięciu tysięcy rekordów obserwacyjnych. Wykorzystanie profesjonalnej metodyki atlasowej opartej na gęstej siatce kwadratów umożliwiło rzetelne udokumentowanie obecności 68 gatunków motyli. Wynik ten jest imponujący, gdyż reprezentuje aż 74% różnorodności tej grupy owadów notowanej w całym województwie lubuskim. W monografii szczegółowo przedstawiono rozmieszczenie poszczególnych taksonów na kartogramach oraz ich dynamikę sezonową, wzbogacając analizę o cenne dane dotyczące interakcji motyli z roślinami nektarodajnymi.
Analiza struktury gatunkowej wykazała, że choć w krajobrazie miasta dominują gatunki powszechne i szeroko rozpowszechnione, znaczącą część fauny stanowią organizmy rzadkie o bardzo specyficznych wymaganiach siedliskowych. Wysoka bioróżnorodność Zielonej Góry jest bezpośrednio związana z jej unikatową strukturą, charakteryzującą się ponad pięćdziesięcioprocentową lesistością oraz dużą dostępnością siedlisk łąkowych i obszarów przejściowych. Autorzy zwracają jednak uwagę, że utrzymanie tego bogactwa wymaga świadomego zarządzania, gdyż populacje motyli mierzą się z narastającą presją wynikającą z rozbudowy infrastruktury, intensywnej gospodarki rolnej oraz niewłaściwych praktyk w utrzymaniu miejskiej zieleni.
Opracowanie to stanowi istotny wkład w krajowe badania faunistyczne i dowodzi, że tereny zurbanizowane mogą pełnić rolę kluczowych ostoi przyrody. Atlas jest nie tylko cennym źródłem wiedzy dla naukowców i przyrodników, ale przede wszystkim praktycznym narzędziem dla planistów i decydentów, pozwalającym na lepszą ochronę ekosystemów miejskich w obliczu współczesnych wyzwań środowiskowych.
